ประวัติความเป็นมา

"พระตำหนักสง่างาม ลือนามสวนสมเด็จ เกาะเกร็ดแหล่งดินเผา วัดเก่านามระบือ เลื่องลือทุเรียนนนท์ งามน่ายลศูนย์ราชการ "

จังหวัดนนทบุรี ตั้งอยู่ในภาคกลางเป็นจังหวัดใน 5 จังหวัด ปริมณฑล คือ นนทบุรี สมุทรปราการ นครปฐม สมุทรสาคร และปทุมธานี มีเนื้อที่ประมาณ 622 ตารางกิโลเมตร มีแม่น้ำเจ้าพระยาไหลผ่านทำให้แบ่งพื้นที่ของจังหวัดออกเป็น 2 ส่วน

ขนาดของจังหวัดเมื่อเปรียบเทียบกับจังหวัดในภาคกลางแล้วมีขนาดเกือบจะเล็กที่สุดยกเว้นแต่จังหวัดสมุทรสงคราม

จังหวัดนนทบุรี เป็นเมืองเก่าแก่สมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานีเดิมตั้งอยู่ที่ ตำบลบ้านตลาดขวัญ ซึ่งป็นดินแดนที่มีความอุดมสมบูรณ์ และเป็นสวนผลไม้ที่ขึ้นชื่อในสมัยนั้น ได้รับการยกฐานะเป็นเมืองนนทบุรี เมื่อ พ.ศ. 2092 ในรัชสมัยของสมเด็จพระมหาจักรพรรดิ เมื่อ พ.ศ. 2208 และต่อมาสมเด็จพระนารายณ์ ทรงโปรดให้ย้ายเมืองนนทบุรีมาอยู่ตรงปากแม่น้ำอ้อมโดยยังมีศาลหลักเมือง เป็นหลักฐานทางโบราณคดีปรากฏอยู่ เมื่อในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 4)แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ทรงโปรดให้ย้ายเมืองนนทบุรี ไปตั้งที่ปากคลองบางซื่อ ณ บ้านตลาดขวัญ และพระองค์โปรดเกล้าฯ ให้เปลี่ยนสร้อยชื่อเมืองจากเดิมคือ เมืองนนทบุรีศรีมหาสมุทร เป็น เมืองนนทบุรีศรีมหาอุทยาน และต่อมาเปลี่ยนเป็น เมืองนนทบุรีศรีเกษตราราม พอมาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) ทรงโปรดให้ตั้ง ศาลากลางเมืองขึ้น ที่ปากคลองบางซื่อฝั่งซ้ายของแม่น้ำเจ้าพระยา จนถึงปี พ.ศ. 2471 ในรัชสมัยของพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 7) ทรงโปรดให้ย้ายศาลากลางมาตั้งที่ ราชวิทยาลัยบ้านบางขวาง ปัจจุบันเป็นที่ตั้งกองฝึกอบรมกระทรวงมหาดไทย ตั้งอยู่บนถนนประชาราษฎร์ สาย1 อำเภอเมือง ริมแม่น้ำเจ้าพระยา

ตัวอาคาร เป็นสถาปัตยกรรมยุโรป หลังคามุงกระเบื้องลูกฟูก ตามอาคารประดับด้วยไม้ฉลุ สลักเสลาสวยงามมาก ตั้งเป็นตระหง่านริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา ปัจจุบันนี้กรมศิลปากรได้ขึ้นบัญชีเป็นโบราณสถานแห่งชาติ เอาไว้แล้ว และทางจังหวัดได้ย้ายจากศาลากลางเก่ามาอยู่ที่ ศาลากลางจังหวัดหลังใหม่ ริม ถ.รัตนาธิเบศร์ ต.บางกระสอ อ.เมือง ในเนื้อที่กว่า 32 ไร่ บนที่ดินของราชพัศดุ

เขตการปกครองแบ่งออกเป็น 5 อำเภอ ดังนี้?อำเภอเมืองนนทบุรี อำเภอปากเกร็ด อำเภอบางกรวย อำเภอบางใหญ่ อำเภอบางบัวทองและอำเภอไทรน้อย

ทิศเหนือ ติดจังหวัดปุทมธานี และ พระนครศรีอยุธยา
ทิศใต้ ติดกรุงเทพมหานคร
ทิศตะวันออก ติดกรุงเทพมหานคร และจังหวัดปทุมธานี
ทิศตะวันตก ติดจังหวัดนครปฐม